مقدمه

ضوابط اطفای حریق تهران راهنمای مرجع و رسمی برای طراحی، نصب و اخذ تأییدیه سیستم‌های اطفای حریق در شهر تهران است. در این صفحه مهم‌ترین الزامات، نکات اجرایی، فهرست تجهیزات مورد تأیید و مراحل تست و تحویل مدارک برای دریافت پایان‌کار را به‌صورت خلاصه و کاربردی آورده‌ایم.

اهداف ضوابط اطفای حریق

این ضوابط با تمرکز بر موارد زیر تدوین شده‌اند:

1. تأمین ایمنی ساکنان و کاربران ساختمان‌ها.
2. کاهش احتمال گسترش حریق و آسیب‌های ناشی از آن.
3. تعیین استانداردهای فنی برای تجهیزات و شبکه‌های اطفای حریق.
4. ارائه دستورالعمل‌های اجرایی برای نصب و نگهداری صحیح سیستم‌ها.

۱. طراحی نقشه ها مطابق با ضوابط اطفای حریق تهران

طراحی سیستم اولین گام و مهم‌ترین مرحله است. سازمان آتش‌نشانی تأکید دارد که تمامی نقشه‌ها و محاسبات باید مطابق موارد زیر انجام شود:

استانداردهای مرجع طراحی

• استانداردهای بین‌المللی مانند NFPA 13 ،NFPA 20 ،NFPA 14 و NFPA 25
• مبحث سوم مقررات ملی ساختمان ایران
• شرایط کاربری ساختمان و سطح خطر (Hazard Classification)

انتخاب نوع سیستم بر اساس کاربری

• سیستم آب‌محور (اسپرینکلر): رایج‌ترین سیستم برای ساختمان‌های اداری، تجاری، پارکینگ، صنعتی و مسکونی.
• سیستم گازی (FM200، CO2): مناسب اتاق سرور، دیتاسنتر، تابلوهای برق و تجهیزات حساس.
• سیستم فوم و پودری: مورد استفاده در انبار مواد شیمیایی، صنایع نفت و محیط‌های پرخطر.

۲. الزامات تجهیزات و اجزای اصلی سیستم

کیفیت تجهیزات اطفا نقش مهمی در تأیید نهایی دارد.

شبکه لوله‌کشی

• استفاده از لوله‌های مقاوم در برابر حرارت و فشار
• رعایت شیب‌بندی، ساپورت‌گذاری و قطر لوله‌ها طبق استاندارد
• جلوگیری از رسوب و خوردگی در مسیر جریان آب

مخازن ذخیره آب اطفا

• باید حجم مورد نیاز سیستم طبق محاسبات تأمین شود
• مخزن آب اطفا باید جدا از مخزن آب شرب باشد

پمپ‌های آتش‌نشانی

• شامل: Main Pump – Jockey Pump – Standby Pump
• باید منبع برق اضطراری برای عملکرد پمپ‌ها پیش‌بینی شود
• تست عملکرد و فشار پمپ‌ها الزامی است

کپسول‌های دستی اطفا

• نصب در تمام طبقات
• انتخاب نوع کپسول بر اساس ریسک محیط (پودری، CO2، آبی، فوم)

هیدرانت‌ها و شیلنگ‌ ها

• نصب در محوطه‌های بیرونی و پارکینگ
• فاصله استاندارد هیدرانت‌ها حداکثر ۵۰ متر

اسپرینکلرها

• نصب در سقف بر اساس Coverage استاندارد
• حداقل فاصله و بیشترین فاصله رعایت شود (معمولاً 3–4.6 متر)
• جلوگیری از موانع در برابر الگوی پاشش

۳. سیستم تأمین، کنترل و مانیتورینگ

یک سیستم اطفا فقط زمانی استاندارد است که تأمین آب و کنترل آن بدون اختلال انجام شود.

الزامات

• نصب کنترل‌پنل مناسب
• تعبیه Pressure Gauge و Flow Switch
• نصب آلارم‌های هشداردهنده هنگام افت فشار یا وقوع نشتی
• برق اضطراری برای پمپ‌ها و تابلوهای کنترلی

۴. نصب و اجرای استاندارد توسط شرکت دارای صلاحیت

سازمان آتش‌نشانی تأکید دارد که اجرای سیستم فقط باید توسط شرکت‌های تأییدشده انجام شود.
در اجرای سیستم موارد زیر بررسی می‌شود:

• پوشش کامل فضاها توسط اسپرینکلر
• اجرای ساپورت‌گذاری استاندارد
• اجرای Fire Stopping در مسیر لوله‌ها
• دسترسی مناسب به تجهیزات و خاموش‌کننده‌ها
• محافظت سیستم در برابر یخ‌زدگی یا آسیب فیزیکی

۵. تست، راه‌اندازی و تحویل مدارک

پس از نصب تجهیزات، سیستم باید تست کامل شود:

تست‌ها شامل:

• تست فشار شبکه لوله‌کشی
• تست عملکرد اسپرینکلرها
• تست پمپ‌ها در حالت Main و Jockey
• تست اندازه‌گیری دبی، فشار و عملکرد Flow Switch

تحویل مدارک

• نقشه‌های As Built
• دفترچه نگهداری و سرویس
• برگه‌های اصالت تجهیزات
• تأییدیه برندهای استفاده‌شده

تمام این موارد قبل از بازدید آتش‌نشانی ضروری است.

۶. بازدید کارشناسان سازمان آتش‌نشانی

در بازدید نهایی، کارشناسان انطباق پروژه با ضوابط اطفای حریق تهران را بررسی می‌کنند.

اگر نقص وجود داشته باشد:

• صورت‌جلسه صادر می‌شود
• شرکت اجراکننده باید نقص را برطرف کند
• بازدید مجدد انجام می‌شود

در صورت تأیید:گواهی عملکرد و پایان‌کار ساختمان صادر می‌شود.

۷. نگهداری، سرویس دوره‌ای و اهمیت آن

پس از تحویل پروژه، نگهداری سیستم بسیار مهم است و شامل موارد زیر می‌شود:

• تست ماهانه پمپ‌ها
• بررسی دوره‌ای فشار مخزن و لوله‌ها
• تست اسپرینکلرها و Flow Switch
• سرویس کپسول‌ها و هیدرانت‌ها
• بازدید سالانه توسط شرکت دارای صلاحیت

عدم نگهداری درست، حتی اگر سیستم استاندارد نصب شده باشد، می‌تواند منجر به رد ایمنی در بازرسی‌های دوره‌ای آتش‌نشانی شود.

دانلود PDF ضوابط رسمی سازمان آتش‌نشانی تهران

برای مطالعه کامل ضوابط، می‌توانید فایل PDF منتشر شده توسط سازمان آتش‌نشانی تهران را دانلود کنید:

🔻 دانلود ضوابط سیستم های اطفای حریق